الملا فتح الله الكاشاني

256

تفسير كبير منهج الصادقين في الزام المخالفين ( فارسي )

تورية است ميخوردند * ( ثَمَناً قَلِيلًا ) * ببهاى اندك چه متاع دنيا اگر چه كثير باشد در جنب آخرت حقير است گويند كه آن صاعى چند جو بود و گزى كرباس كه از كعب اشرف گرفته بودند و نعت پيغمبر ( ص ) را تحريف و تغيير داده و بر اين افترا نزد عوام ميخواندند كه صفاتى كه در تورية است خلاف صفات محمد ( ص ) است * ( أُولئِكَ ) * آن گروه عهد شكنان و سوگند بدروغ خوران * ( لا خَلاقَ لَهُمْ ) * هيچ نصيبى نيست مر ايشان را * ( فِي الآخِرَةِ ) * در آن سراى از ثواب خدا * ( وَلا يُكَلِّمُهُمُ اللَّه ) * و سخن نكند خدا با ايشان سخنى كه بدان سخن خوشدل شوند يا اصلا با ايشان سخن نگويد بلكه ملائكهء عذاب از روى عتاب با ايشان سخن گويند و يا منتفع نشوند بكلمات خدا و آيات او و ظاهر آنست كه اين كناية است از غضب و خشم خدا بر ايشان لقوله * ( وَلا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ ) * و به نظر رحمت خود بسوى ايشان ننگرد * ( يَوْمَ الْقِيامَةِ ) * در روز رستخيز و مقرر است كه هر كه ساخط باشد بر غير خود و استهانت او كند البته اعراض مىكند از او و از تكلم به او و التفات بجانب او هم چنان كه كسى كه با شخصى محبتى دارد با او مقاوله مىكند و پيوسته به او نظر مىكند و درين دلالتست بر آنكه نظر چون متعدى به الى باشد موجب رؤيت نيست ( و مثل هذا فلان نظر الى رحمتى ) * ( وَلا يُزَكِّيهِمْ ) * و پاك نسازد ايشانراست از لوث گناه و يا ثنا و مدحت ايشان ننمايد * ( وَلَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ ) * و مر ايشان را عذابى كه الم آن منقطع نگردد بجهة تحريف و تغيير ايشان آن چيزى را كه در تورية است از صفات محمد ( ص ) از عبد اللَّه عباس مرويست كه اين آيه دربارهء امرأ القيس بن عامر كندى و عبدان ابن اشوع نازل شد كه دعوى زمينى مىكرد بر امرء القيس و بينه نداشت كه بگذراند رسول ( ص ) امر فرمود كه امرء القيس سوگند بخورد امرء القيس قصد كرد كه سوگند بخورد اين آيه نازل شد وى بترسيد و سوگند نخورد و زمين بعبدان باز گذاشت و بنا بر اين مراد بعهد خدا رد امانة است و نزد ابن جريح نزول آيه دربارهء اشعث بن قيس بود و خصم او كه منازعه داشتند در زمينى يا در چاهى و حضرت رسالت ( ص ) رجوع سوگند بر اشعث نمود و قبل از سوگند خوردن او اين آيه نازل شد اشعث نكول نموده اعتراف كرد كه اين زمين حق خصم اوست و از مجاهد نقلست كه شخصى متاعى را ببازار آورد كه بفروشد و بدروغ سوگند خورد كه من اين را به اين مبلغ خريده‌ام حقتعالى اين آيه را دربارهء او نازل ساخت كلبى از ابن مسعود روايت كرده كه سمعت رسول اللَّه ( ص ) من حلف على يمين كاذبة ليقطع بها مال اخيه المسلم لقى اللَّه و هو عليه غضبان و تلا هذه الاية يعنى شنيدم كه آن حضرت فرمود كه هر كه بدروغ سوگند خورد تا بجهة آن مال برادر